Spoor 2 voor ZZP’ers: gelden dezelfde regels?

Een ZZP’er valt in de meeste gevallen niet onder de reguliere spoor 2 re-integratieverplichtingen zoals die gelden voor werknemers in loondienst. De wettelijke re-integratieverplichting, inclusief spoor 2, is gekoppeld aan een arbeidsovereenkomst en de loondoorbetalingsplicht van een werkgever. Zonder werkgever gelden andere regels en andere vangnetten. Dit artikel beantwoordt de meest gestelde vragen over re-integratie, spoor 2 en de positie van de zelfstandige bij langdurige uitval.

Valt een ZZP’er eigenlijk wel onder spoor 2?

Nee, een ZZP’er valt niet onder spoor 2 zoals dat geldt voor werknemers in loondienst. Spoor 2 re-integratie is een wettelijke verplichting die voortkomt uit de Wet verbetering poortwachter en is uitsluitend van toepassing wanneer er sprake is van een arbeidsovereenkomst en een werkgever die loon doorbetaalt tijdens ziekte.

Als zelfstandige zonder personeel heb je geen werkgever die verantwoordelijk is voor jouw re-integratie. Je bent je eigen opdrachtgever en tegelijkertijd je eigen werknemer. Dat betekent dat de verplichtingen, maar ook de rechten, die horen bij het klassieke werkgever-werknemertraject simpelweg niet van toepassing zijn op jouw situatie.

Toch betekent dit niet dat er helemaal geen ondersteuning beschikbaar is. De regels zijn alleen anders, en de verantwoordelijkheid ligt volledig bij jou als zelfstandige.

Welke re-integratieverplichting geldt er voor een ZZP’er?

Voor een ZZP’er bestaat er geen wettelijke re-integratieverplichting vanuit een werkgever. Er is geen bedrijfsarts die een plan van aanpak opstelt, geen casemanager die het verzuim bewaakt en geen UWV dat tussentijds controleert of er voldoende inspanningen worden verricht. De verantwoordelijkheid voor herstel en terugkeer naar werk ligt volledig bij de zelfstandige zelf.

Wel kan een ZZP’er zich vrijwillig verzekeren via het UWV of een private verzekeraar voor arbeidsongeschiktheid. Afhankelijk van de gekozen verzekering kunnen er dan afspraken gelden over re-integratie-inspanningen als voorwaarde voor een uitkering. Maar dit is geen wettelijke verplichting, het is een contractuele afspraak met de verzekeraar.

Heb je als ZZP’er geen arbeidsongeschiktheidsverzekering, dan val je bij langdurige uitval terug op eigen middelen of kun je eventueel een beroep doen op bijstand via de gemeente.

Wat zijn de opties voor een ZZP’er die langdurig uitvalt?

Een ZZP’er die langdurig uitvalt door ziekte heeft meerdere opties, afhankelijk van de persoonlijke situatie en de aanwezige verzekeringen. De mogelijkheden zijn grofweg als volgt:

• Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV): De meest gebruikelijke route. Bij een erkende arbeidsongeschiktheid keert de verzekeraar een inkomen uit. Sommige verzekeraars bieden ook begeleiding naar herstel aan.
• Vrijwillige verzekering bij UWV: ZZP’ers kunnen zich vrijwillig verzekeren via de ZW (Ziektewet) of WIA bij het UWV. Dit biedt een vangnet vergelijkbaar met dat van werknemers in loondienst.
• Bijstand voor zelfstandigen (Bbz): Wanneer er geen verzekering is, kan de gemeente via het Besluit bijstandverlening zelfstandigen ondersteuning bieden bij tijdelijke arbeidsongeschiktheid.
• Loopbaanbegeleiding of outplacement: Als terugkeer naar het eigen werk als ZZP’er niet meer realistisch is, kan professionele begeleiding helpen bij het vinden van een nieuwe richting, al dan niet in loondienst.

De juiste route hangt sterk af van de aard van de uitval, de duur en de financiële situatie. Vroegtijdig actie ondernemen vergroot de kansen op een goed herstel en een soepele terugkeer naar werk.

Verschilt spoor 2 voor een ZZP’er van spoor 2 in loondienst?

Ja, er is een fundamenteel verschil. Spoor 2 re-integratie voor werknemers in loondienst is een wettelijk geregeld traject dat start terwijl het dienstverband nog bestaat. Het is geen gevolg van ontslag, maar een re-integratieverplichting tijdens de loondoorbetaling bij ziekte. Voor een ZZP’er bestaat dit wettelijk kader simpelweg niet.

Bij werknemers in loondienst verloopt spoor 2 globaal als volgt:

1. Rond week 42 meldt de werkgever de ziekmelding bij het UWV.
2. Rond week 46 tot 52 vindt de eerstejaarsevaluatie plaats, waarbij wordt beoordeeld of spoor 2 moet worden ingezet.
3. Spoor 2 wordt gestart zodra duidelijk is dat terugkeer naar de eigen werkgever (spoor 1) niet meer haalbaar is.
4. Het traject loopt in principe zolang het dienstverband bestaat en re-integratie-inspanningen nodig zijn, tot maximaal 104 weken.

Het UWV beoordeelt achteraf, bij de WIA-aanvraag, of er voldoende re-integratie-inspanningen zijn verricht. Als dat niet het geval is, kan het UWV een loonsanctie opleggen, een verlenging van de loondoorbetaling met maximaal 52 weken. Voor een ZZP’er speelt dit hele mechanisme niet, omdat er geen werkgever is die loondoorbetaalt en er geen WIA-traject via een werkgever loopt.

Wanneer is outplacement een betere keuze dan re-integratie voor een ZZP’er?

Outplacement is een betere keuze dan re-integratie wanneer terugkeer naar het eigen werk als zelfstandige niet meer realistisch of wenselijk is. Dit kan het geval zijn na langdurige uitval, bij een fundamentele verandering in de gezondheidssituatie of wanneer de ZZP’er zelf merkt dat de richting die hij of zij op wil anders is dan voorheen.

Outplacement richt zich niet op herstel van de oude situatie, maar op het vinden van een nieuwe werkplek, vaak in loondienst. Dit is met name relevant wanneer:

• De fysieke of mentale belasting van het zelfstandig ondernemerschap te groot is geworden.
• De markt voor de specifieke diensten van de ZZP’er sterk is veranderd.
• De ZZP’er behoefte heeft aan meer zekerheid, structuur en sociale omgeving die loondienst kan bieden.
• Er een wens is om een nieuwe carrièrerichting in te slaan.

Outplacement biedt in dat geval een gestructureerde begeleiding bij het verkennen van de arbeidsmarkt, het schrijven van een sterk cv, het voeren van sollicitatiegesprekken en het vinden van een passende functie. Meer weten over re-integratie spoor 2 en hoe dit traject eruitziet? Dat lees je op onze dienstenpagina.

Hoe kiest een ZZP’er het juiste begeleidingstraject na uitval?

De juiste keuze hangt af van drie vragen: Wat is de aard en verwachte duur van de uitval? Is terugkeer naar het eigen werk als ZZP’er realistisch? En wat wil de ZZP’er zelf bereiken? Op basis van die antwoorden wordt duidelijk of re-integratie, loopbaanbegeleiding of outplacement het meest passend is.

Een goede begeleider stelt eerst de persoonlijke situatie centraal voordat er een traject wordt gekozen. Wat zijn de benutbare mogelijkheden? Wat geeft energie? Wat zijn de ambities voor de komende jaren? Pas als die vragen beantwoord zijn, heeft een traject echt zin.

Neem de tijd om verschillende opties te verkennen en kies een begeleider die maatwerk levert en niet werkt vanuit een standaard format. Neem gerust contact op voor een vrijblijvend gesprek over jouw situatie.

Hoe UFIND helpt bij re-integratie en outplacement voor ZZP’ers

Als ZZP’er die langdurig uitvalt, sta je er niet automatisch voor met de steun van een werkgever of een wettelijk traject. Precies in die situaties biedt UFIND persoonlijke begeleiding die aansluit bij jouw unieke situatie. We werken niet met standaard programma’s, maar bouwen elk traject op rondom de persoon en de vraag die er echt toe doet.

Wat UFIND biedt voor ZZP’ers en anderen buiten het reguliere spoor 2 kader:

• Maatwerk trajecten afgestemd op jouw situatie, ambities en arbeidsmarktpositie.
• Outplacement begeleiding door specialisten met brede recruitmentervaring, gericht op concrete resultaten.
• ACT training om belemmerende gedachten om te zetten in positieve actie, zodat je met meer veerkracht de volgende stap zet.
• Één vaste coach die het hele traject met je meeloopt, van oriëntatie tot plaatsing.
• Aandacht voor complexe situaties, ook wanneer de arbeidsmarktpositie uitdagend is.

Ben je ZZP’er en wil je weten welk traject bij jouw situatie past? Neem contact op met UFIND voor een vrijblijvend gesprek. We denken graag met je mee over de beste volgende stap.

Gerelateerde artikelen

• Wat verwachten mensen van spoor 2 en wat is de realiteit?
• Wat als werkgever en werknemer ruzie krijgen over de voortgang?
• Hoe je spoor 2 re-integratie aanpakt bij een chronische aandoening
• Wat betekent reistijd voor de inzet en effectiviteit van spoor 2 re-integratie?
• Wat onderzoekt de arbeidsdeskundige?